Κοινωνιολογία Γ’ Λυκείου
Προσανατολισμός Ανθρωπιστικών Σπουδών.
Συγγραφέας: Θανάσης Πάνου
Μάθημα: Κοινωνιολογία.
‘”Γενικός σκοπός του μαθήματος είναι η αξιοποίηση της κοινωνιολογικής σκέψης και των κοινωνιολογικών εργαλείων για τη βαθύτερη κατανόηση της δυναμικής της κοινωνίας, την ανάπτυξη της αυτογνωσίας και της κοινωνικής συνείδησης, με απώτερο στόχο τη δημιουργική ένταξη και παρέμβαση σε ένα πολυπολιτισμικό και συνεχώς μεταβαλλόμενο κοινωνικό περιβάλλον”.
Το βιβλίο αποτελεί βοήθημα του μαθήματος της Κοινωνιολογίας Γ΄ λυκείου.
Περιλαμβάνει παραδόσεις με ιδιαίτερη έμφαση στις Λέξεις–κλειδιά στις εννοιολογικές διευκρινίσεις Κριτήρια Αξιολόγησης για κάθε ενότητα καθώς και τις απαντήσεις τους.
Τρόπος εργασίας:
Για να αξιοποιηθεί το βοήθημα αυτό πρέπει να πραγματοποιούνται πολλές και σε τακτά διαστήματα επαναλήψεις για την εκμάθηση και εμπέδωση των θεωριών και εννοιών. Μπορεί να αφιερώνεται λίγος σχετικά χρόνος αλλά με μεγάλη συχνότητα, ώστε να διατηρηθούν ζωντανά στη μνήμη οι θέσεις και οι έννοιες που είναι υπογραμμισμένες. Το μεγάλο λάθος είναι: «το άλλο Σαββατοκύριακο θα βγάλω το δεύτερο κεφάλαιο» Αυτή η τακτική θα οδηγήσει στον χειρότερο και απευκταίο τρόπο “εκμάθησης”, την παπαγαλία.
Τα θέματα των ανθρωπιστικών επιστημών απαιτούν κριτική σκέψη και έτσι οι νέες έννοιες δεν ευνοούν την αποστήθιση.
Στο βοήθημα αυτό δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στις λέξεις–κλειδιά και στις εννοιολογικές διευκρινίσεις που βοηθούν στην κατανόηση. Οι λέξεις και οι φράσεις που είναι υπογραμμισμένες είναι αυτές που αποτελούν τις απαντήσεις στις ερωτήσεις Σωστού-Λάθους καθώς και στις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Στο τέλος κάθε κεφαλαίου υπάρχουν διαγωνίσματα και ερωτήσεις με ποικίλες διατυπώσεις πάνω στα σημεία της ύλης που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή. Θα πρέπει να εξετάζονται με προσοχή, ανατρέχοντας και στο σχολικό βιβλίο για να εντοπιστούν.
Αν δοθεί προσοχή σε αυτά τα σημεία, με την αντίστοιχη συνέπεια, οργάνωση και μεθοδικότητα, θα επιτευχτεί ο βασικός στόχος για τη βαθύτερη κατανόηση της δυναμικής της κοινωνίας και για την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και αυτογνωσίας, απαραίτητων δηλαδή “κλειδιών” για τις εξετάσεις.
Καλή επιτυχία
Θανάσης Πάνου
ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ
ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΆ ΣΤΟΙΧΕΙΑ.
Στην γενικότερη κατηγορία των πνευματικών επιστημών ανήκουν και οι κοινωνικές επιστήμες. Η κατ΄εξοχή κοινωνική επιστήμη είναι η κοινωνιολογία. (Σύζευξη μιας Λατινικής και μιας Ελληνικής λέξης: SOCIUS και ΛΟΓΟΣ-Comte)
Η κοινωνιολογία έχει πρωταρχικό αντικείμενο της έρευνας και της μελέτης της, την κοινωνική πραγματικότητα, τους σχηματισμούς “κοινωνικής ζωής” αυτούς καθαυτούς και όχι σε συνάρτηση με συγκεκριμένα-κάθε φορά προϊόντα τους- όπως είναι οι θεσμοί, η γλώσσα, η καλλιτεχνική δημιουργία κ.λ.π.
Η κοινωνιολογία άρχισε να εμφανίζεται ως κλάδος χωριστής θεωρίας όταν τα αντικείμενα της έρευνάς της, δηλαδή οι σχηματισμοί της κοινωνικής πραγματικότητας και ο κοινωνικός δυναμισμός που εμπεριέχουν εκδηλώθηκαν μέσα στην ιστορική πορεία της Ευρώπης τον καιρό της Γαλλικής επανάστασης και υστερότερα, όχι πια με την στατική τους μορφή αλλά μετατρέποντας ξαφνικά, τις αργές αλλοτινά εξελίξεις τους, σε ραγδαίες ανατροπές μαρτυρώντας έτσι, με αδρές γραμμές την δύναμη που περικλείουν και την βαρύνουσα σημασία τους μέσα στην πολιτική ζωή της Ευρώπης. Πέρα από την Γαλλική επανάσταση, ένας άλλος παράγοντας επέδρασε ουσιαστικά και βοήθησε στη τελική διαμόρφωση της κοινωνιολογίας ως χωριστής επιστήμης, Ο παράγοντας αυτός είναι η Βιομηχανική επανάσταση οποία είχε καταλυτική επίδραση στις κοινωνικές δομές της Ευρώπης του 19ου αιώνα.
ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ
ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ
Αντικείμενα της κοινωνιολογίας είναι:
α. Η κοινωνική συμβίωση
β. Η κοινωνικότητα
γ. Οι κοινωνικές ομάδες
δ. Η κοινωβνική σχέση
ε. Τα κοινωνικά γεγονότα
στ. Η κοινωνική δυναμική...κλπ…
α. Η κοινωνική συμβίωση
β. Η κοινωνικότητα
γ. Οι κοινωνικές ομάδες
δ. Η κοινωβνική σχέση
ε. Τα κοινωνικά γεγονότα
στ. Η κοινωνική δυναμική...κλπ…
ΠΗΓΈΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΊΑΣ
Μελετώντας η κοινωνιολογία την μορφή, την σύσταση, την δυναμική της κοινωνίας και τους κοινωνικούς νόμους, είναι συνάμα επιστήμη ιστορική, περιγραφική, φυσική και ψυχική. Στηρίζεται έτσι, στην βιολογία, την ψυχολογία, την Εθνογραφία, τις ηθικές επιστήμες, την φιλοσοφία της ιστορίας, την πολιτική ιστορία κλπ
ΠΡΟΔΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ
Οι σπουδαιότεροι πρόοδοι που έγιναν στον τομέα της έρευνας των κοινωνικών φαινομένων, είδα το φως σε περιόδους κρίσης, ή με την ευκαιρία μιας κρίσης, σε στιγμές δηλαδή που τα γεγονότα ξεπερνούν τα συνηθισμένα πλαίσια και τις παραδοσιακές λύσεις. Σε ένα σταθερό και ενιαίο κράτος η προσοχή μας δεν διεγείρεται. Αντίθετα όμως, οι απρόβλεπτες καταστάσεις επιβάλλουν προσπάθεια σκέψης, εφευρετικότητας και προσαρμογής.
Η κοινωνιολογία είναι η μόνη επιστήμη που από την εμφάνισή της ακολούθησε την μελέτη ενός φαινομένου που αέναα μεταβάλλεται και κάθε σταθμός της συνδέεται με μια κοινωνική αναστάτωση.
Δεν αρκεί όμως το ξέσπασμα μιας κρίσης για να προκληθεί αυτόματα πρόοδος. Προϋπόθεση της κοινωνικής σκέψης είναι η ύπαρξη καλλιεργημένων ομάδων, ενός πνευματικού περιβάλλοντος το οποίο προσπαθεί να αναλύσει και να εμβαθύνει στα άμεσα δεδομένα, πέρα από αυτό, μια ελευθερία χωρίς την οποία υπόκειται σε ένα κομφορμισμό υποχρεωτικό, που δεν επιτρέπει να διατυπωθεί καμιά κριτική.
Οι προϋποθέσεις αυτές βρέθηκαν για πρώτη φορά στην Αρχαία Ελλάδα όπου οι μεγάλες φιλοσοφικές σχολές, οι σοφιστές, Ο Πλάτωνας, ο Αριστοτέλης κ.α ακμάσανε στην ανήσυχη περίοδο, το κέντρο της οποίας ήταν ο Πελοποννησιακός πόλεμος.
Οι πρώτοι Έλληνες φιλόσοφοι που ασχολήθηκαν με κοινωνικά φαινόμενα είναι οι Σοφιστές, των οποίων το έργο γνωρίζουμε κύρια από τους αντιπάλους τους.
Από τον Πρωταγόρα του Πλάτωνα, μέχρι τον Αριστοφάνη στις Νεφέλες, όλοι δεν τους αναφέρουν παρά μόνο για να τους κατηγορήσουν η να τους χλευάσουν.
Αλλά όποιες και αν είναι οι σκέψεις που τους αποδίδουν, δεν μένει καμιά αμφιβολία ότι οι σοφιστές είναι οι πρώτοι που εγκαινιάσανε, στον κοινωνικό τομέα, την ουσία της επιστημονικής μεθόδου δηλαδή την παρατήρηση, την σύγκριση και την κριτική. Οι σοφιστές δυσπιστούσαν στις συνηθισμένες εξηγήσεις και τους μύθους-τα είδωλα του λαού. (Idola Tribus). Καταγγέλλουν τις αρχαϊκές επιβιώσεις, οι οποίες υπήρχαν στους Αθηναϊκούς θεσμούς παρά την τεράστια εμπορική και πνευματική ανάπτυξη της Αθήνας. Αναζητούν φυσικό δίκαιο που να θεμελιώνεται στο σεβασμό της ανθρώπινης προσωπικότητας. Για πρώτη φορά στην ιστορία της σκέψης, βλέπει κανείς να συζητούν με ελεύθεροι οικειότητα, η οποία υπήρξε του γνώρισμα του Ελληνικού πνεύματος. Οι κριτικές των Σοφιστών προκάλεσαν την προσοχή των ερευνητών και την κατεύθυναν στα κοινωνικά φαινόμενα.
ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ
Από το πλήθος των ορισμών της κοινωνιολογίας ξεχωρίζουμε ορισμένους: Κοινωνιολογία είναι η επιστήμη που εξετάζει τον κοινωνικό βίο των ανθρώπων και τα φαινόμενα που πηγάζουν από αυτόν.
Κοινωνιολογία είναι η επιστήμη που ερευνά τα κοινωνικά φαινόμενα και τους νόμους που τα διέπουν.
Κατά τον Aug. Comte, κοινωνιολογία είναι η μελέτη της σύστασης της κοινωνίας και των λειτουργιών της.
Κατά τον Durkheim, κοινωνιολογία είναι η επιστήμη που μελετά τις ομαδικές παραστάσεις.
Κοινωνιολογία είναι η επιστήμη που μελετά, ως κοινωνικά φαινόμενα, την κοινωνική συμπεριφορά και την κοινωνική δράση» (Λεξικό Κοινωνικών Επιστημών UNESCO, Αθήνα 1972)
Επιστήμη μελέτης κοινωνικών φαινομένων της κοινωνικής συμπεριφοράς (τρόπος επικοινωνίας μας με τους άλλους, π.χ. σε γιορτή χρόνια πολλά) και της κοινωνικής δράσης (γνώση και εφαρμογή–αποδοχή & ενεργοποίηση- κοινωνικών ρόλων π.χ. ρόλος φοιτητή, αδελφού, παιδιού, πολίτη, φίλου, ψηφοφόρου, συμφοιτητή ).
Η Κοινωνιολογία είναι η επιστήμη που εξετάζει τη συμπεριφορά και τη δράση του ανθρώπου σε μια δεδομένη στιγμή χρόνου και τόπου. Πρόκειται περί μιας επιστημολογικής μεθόδου που προσπαθεί να ερμηνεύσει αναλυτικά:
–το πώς και το γιατί της ανθρώπινης συμπεριφοράς σε πολυδιάστατες διαστάσεις της καθημερινότητας.
α. την κοινωνική συμπεριφορά (τρόπος επικοινωνίας μας με τους άλλους β. την κοινωνική δράση
–τις μεταβολές που παρουσιάστηκαν στις ανθρώπινες κοινωνίες στους τελευταίους 2-3 αιώνες, μετά από τη βιομηχανική επανάσταση.
–τους κοινωνικούς θεσμούς, που δημιουργήθηκαν από το βιομηχανικό μετασχηματισμό των τελευταίων αιώνων, π.χ. το σχολείο, το κράτος κ.ά.
ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ
ΔΟΜΗ:
Μιά σταθερή διάταξη στοιχείων που συνθέτουν ένα ενιαίο και οργανωμένο σύνολο.
ΔΟΜΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ:
Οι σταθερές σχέσεις μεταξύ θέσεων, ρόλων ή θεσμών που δίδουν την αίσθηση ότι το κοινωνικό σύνολο συνθέτει ένα ενιαίο σύστημα.(Ορισμένοι συγγραφείς χρησιμοποιούν τον όρο κοινωνική δομή ως ταυτόσημο με τον όρο Κοινωνική οργάνωση).
ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ:
Κοινωνία που εξασφαλίζει τα μέσα της συντήρησης της με την φυτοκαλιέργεια και χρησιμοποιεί το αλέτρι (απλή αγροτική κοινωνία) και το σίδηρο (προηγμένη αγροτική κοινωνιολογία)
ΦΕΟΥΔΑΡΧΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ:
Κοινωνιακός τύπος που χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη μεγάλης γαιοκτησίας, δουλοπαροικίας και συντεχνιακής οργάνωσης της βιοτεχνίας.
ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ:
Όρος της Μαρξιστικής θεωρίας. Σύμφωνα με την διατύπωση του Μαρξ, ο τρόπος παραγωγής είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος ζωής και συμπίπτει με το ΤΙ παράγουν και με το ΠΩΣ παράγουν οι άνθρωποι.
ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ:
Σχέσεις μεταξύ των ατόμων και των κοινωνικών συνόλων που συμμετέχουν στην διαδικασία της παραγωγής.
ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ:
Ένα σχετικά περιορισμένο σε μέγεθος κοινωνικό σύνολο ατόμων που συνδέονται με κοινούς συναισθηματικούς δεσμούς. Τα κοινωνικά αυτά σύνολα χαρακτηρίζονται από άτυπες, άμεσες και προσωπικές σχέσεις και από παραδοσιακότητα. (αντίποδάς της είναι η κοινωνία)
ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
ΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
ΕΝΝΟΙΕΣ-ΚΛΕΙΔΙΑ
1.1. Η γέννηση της κοινωνιολογίας.
Το κοινωνικοιστορικό περιβάλλον γέννησης της Κοινωνιολογίας
ΑΊΤΙΑ :
Γαλλική (1789)και βιομηχανική επανάσταση (Αγγλία 18ος αιώνας)
ΑΛΛΑΓΕΣ:
Εισαγωγή της μηχανής, Σιδηροδρομικό δίκτυο, έξοδος αγροτών, εργατική τάξη, συγκέντρωση σε πόλεις.
ΣΥΝΈΠΕΙΕΣ ΑΛΛΑΓΏΝ:
Ανασφάλεια, Νέα ήθη, νέα προβλήματα.
Οι πολιτικοί ορίζουν επιτροπές ερευνών για τις νέες συνθήκες εργασίας.
Οι στοχαστές διερευνούν τους νέους κοινωνικούς σχηματισμούς.
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ:
1. Ποια είναι τα αίτια που συντέλεσαν στην γέννηση της Κοινωνιολογίας;
2. Η θέσπιση νόμου για την επαιτεία πώς συνδέεται με τον έλεγχο της κοινωνίας;
3. Ποιο είναι το το κοινωνικοιστορικό περιβάλλον γέννησης της κοινωνιολογίας;
1.1.1 Αντικείμενο της Κοινωνιολογίας
ΑΝΤΙΚΕΊΜΕΝΟ ΈΡΕΥΝΑΣ:
Η Ανθρώπινη συμπεριφορά πάντα σε σχέση με άλλα άτομα και με άλλες ομάδες.
Κοινωνικές σχέσεις του ατόμου και των ομάδων.
ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΘΕΤΕΙ:
Αλλαγές συνθηκών ζωής. Τάσεις μελλοντικών μεταβολών.
Συνέπειες μεταβολών στο βιοτικό και ψυχικό επίπεδο του ατόμου.
Η βιομηχανική κοινωνία, η αστικοποίηση, εκπαίδευση και ανέλιξη, φτώχεια, οικονομικά συμφέροντα, προκαταλήψεις, πόλεμοι, λειτουργία του κράτους, εξουσία, η γυναίκα στην πολιτική και κοινωνική ζωή, η παγκοσμιοποίηση και οι νέες τεχνολογίες πως επιδρούν στις κοινωνικές σχέσεις.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η κοινωνιολογία λοιπόν έχει ως αντικείμενο μελέτης τα κοινωνικά φαινόμενα, τη δράση των κοινωνικών ομάδων, τις σχέσεις μεταξύ ατόμου και ομάδων, τις σχέσεις μεταξύ κοινωνικών ομάδων, τις κοινωνικές διαδικασίες και ειδικότερα το μετασχηματισμό των κοινωνιών.
Α. ΓΚΊΝΤΕΝΣ «Ποια είναι η σχέση του έρωτα με το γάμο».
Ο έρωτας ως πανανθρώπινο συναίσθημα καθορίζει την ζωή των ανθρώπων.
Σύγκριση αντιλήψεων του Μεσαίωνα με την σύγχρονη εποχή.
ΜΕΣΑΙΩΝΑΣ: Ο γάμος εξυπηρετούσε πρακτικούς σκοπούς που είχαν σχέση με την παραμονή της περιουσίας στην οικογένεια. Ακολουθούσε η συντροφικότητα. Οι σεξουαλικές σχέσεις πριν και μέσα στον γάμο δεν είχαν σχέση με τον Έρωτα όπως νοείτε στην εποχή μας.
ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ: Αντιθετες αντιληψεις.
ΣΥΜΠΈΡΑΣΜΑ: Ο ερωτας σε σχέση με τον γάμο δεν αποτελεί ένα καθολικό , φυσικό κομμάτι των ανθρώπινων σχέσεων. ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ διαδικασίες διαμορφώνουν την εκάστοτε σχέση τους. Τις διαδικασίες αυτές μελετά η κοινωνιολογία.
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ:
1. Να αναφέρεται μερικά από τα ερωτήματα που απασχολούν την κοινωνιολογία.
2. Να αναφέρεται κοινωνικά φαινόμενα που αποτελούν το αντικείμενο της Κοινωνιολογία.
3. Σχολιάστε το γνωμικό της εποχής του Μεσαίωνα: «είναι μοιχεία να αγαπάς τη γυναίκα σου ερωτικά».
4. Ποιο παράδειγμα επιστρατεύει ο κοινωνιολόγος Α. Γκίντενς που καθορίζει τη ζωή των ανθρώπων;
5. Ποια σύνδεση κατά τον Τ.Ρ Μιλς γίνεται εφικτή όταν μπορέσουμε να σκεφτούμε τον εαυτό μας από κάποια απόστασης; Να αναπτύξετε το παράδειγμά του.
6. Να αναφέρετε τις διαφορές ανάμεσα στην κοινωνική θεωρία και την καθημερινή θεωρητική σκέψη
7. Να γράψετε ένα παράδειγμα που αφορά τα «δευτερογενή» προβλήματα, που εμφανίζονται κατά τη διαδικασία της λογικής διάταξης των ιδεών της κοινωνικής θεωρίας.
8. Τι σημαίνει απλοποιημένη και μη ορθολογική κατανόηση της πραγματικότητας;
9. Σχολιάστε την φράση: «Οι μελέτες έδειξαν ότι η νεανική παραβατικότητα αυξάνεται όσο μειώνεται ο εκκλησιασμός των νέων»
10. Με ένα παράδειγμα να δείξετε ότι η «κοινωνιολογική φαντασία» αμφισβητεί τις κοινότοπες ερμηνείες της κοινωνικής συμπεριφοράς
1.2. Κοινωνιολογική θεώρηση
Τ. Ρ. Μιλς «κοινωνιολογική φαντασία»
Η ικανότητα των ατόμων να συνδέουν αυτό που συμβαίνει στην προσωπική τους ζωή με τα ιστορικά και κοινωνικά γεγονότα. Εφικτή η σύνδεση όταν εξετάζουμε τα φαινόμενα από απόσταση, δηλαδή χωρίς τις προσωπικές μας εκτιμήσεις που είναι διαμορφωμένες από την καθημερινότητα μας.
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ:
“Είναι γενικά αποδεκτό ότι η πλήρης και ουσιαστική ισότητα γυναικών και αντρών δεν μπορεί να έλθει μόνο με νομοθετικές και θεσμικές παρεμβάσεις. Η παρέμβαση της πολιτείας δηλαδή στο νομοθετικό ή θεσμικό πλαίσιο δράσης δεν αρκεί για να εξαλείψει τους παραδοσιακούς στερεοτυπικούς ρόλους, τις στάσεις και τις νοοτροπίες.” Πως αιτιολογείτε αυτό το σχόλιο μέσα από το πρίσμα της«κοινωνιολογικής φαντασίας»
1.2.1 Ένα παράδειγμα εφαρμογής της «κοινωνιολογικής φαντασίας
I. Craib “Η θεωρία ως απόπειρα κατανόησης της καθημερινής μας εμπειρίας” Συνδέουμε την κοινωνική θεωρία με τη βιωματική εμπειρία. Συσχετίζουμε,, κατανοούμε, συνειδητοποιήσουμε, για να εξηγήσουμε και να κατανοήσουμε μια εμπειρία μας με βάση άλλες εμπειρίες, και γενικές ιδέες για τον κόσμο γύρω μας.
Υπάρχουν τέσσερεις βασικές διαφορές ανάμεσα στην κοινωνική θεωρία και την καθημερινή θεωρητική σκέψη:
α) Η κοινωνική θεωρία είναι πιο συστηματική σε ό,τι αφορά την εμπειρία, αλλά και τις ιδέες. Κανόνες της λογικής: Οι ιδέες σε μία θεωρία απορρέουν η μία από την άλλη και ΔΕΝ αναιρούν η μία την άλλη. Σχέσεις λογικής ακολουθίας
β) Τα «δευτερογενή» προβλήματα, εμφανίζονται κατά τη διαδικασία της λογικής διάταξης των ιδεών της κοινωνικής θεωρίας και τα οποία εκτιμούμε ότι συνδέονται με το φαινόμενο που προσπαθούμε να εξηγήσουμε. (πχ ανεργία)
γ) Η βιωματική σχέση ή η άμεση εμπειρία με ένα γεγονός ΔΕΝ είναι απαραίτητη για την θεωρητική προσέγγιση. (πχ η γη είναι στρογγυλή)
δ) Η κοινωνική θεωρία έχει την δυνατότητα να ανατρέψει αυτά που ισχυρίζεται μια απλοποιημένη ή μη ορθολογική κατανόηση της πραγματικότητας. Παράδειγμα: «Οι μελέτες έδειξαν ότι η νεανική παραβατικότητα αυξάνεται όσο μειώνεται ο εκκλησιασμός των νέων» Η υποτιθέμενη αιτιώδης σχέση ανάμεσα στον εκκλησιασμό και την παραβατικότητα εξηγείται από έναν τρίτο παράγοντα, την ηλικία
Η αμφισβήτηση για τη συμβατική γνώση, δηλαδή αυτό που οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν αλήθεια μας κάνει πιο αποτελεσματικούς στην αξιολόγηση των δεδομένων της ζωής μας. Τα γεγονότα επηρεάζονται από κοινωνικές παραμέτρους.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η «κοινωνιολογική φαντασία» αμφισβητεί και αντιπαρατίθεται
δόγματα, ιδέες, κοινότοπες ερμηνείες και αλήθειες χωρίς σχέσεις λογικής ακολουθίας που οι άνθρωποι αποδέχονται χωρίς να τις ελέγχουν με τους κανόνες της λογικής.
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1. Να αναφέρετε ένα παράδειγμα σύνδεσης της κοινωνικής Θεωρίας με την βιωματική εμπειρία για να κατανοήσετε τον κόσμο γύρω σας.
2. Τι σημαίνει απλοποιημένη και μη ορθολογική κατανόηση της πραγματικότητας; Να εξηγηθεί μέσω ενός παραδείγματος.
3. Ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στην κοινωνική θεωρία και την καθημερινή θεωρητική σκέψη:
4. Αν υποθέσουμε ότι η έλλειψη συχνού εκκλησιασμού είναι η αιτία της εγκληματικότητας, ποιο σοβαρό λάθος προκύπτει:
5. Ποια είναι η άποψη σας για μια δημοσιογραφική είδηση η οποία συνδέει άμεσα την επιτυχία στις εξετάσεις με την ευφυΐα.
6. Να αναφέρετε ένα γεγονός και ορισμένες κοινωνικές παραμέτρους που επηρεάζεται.
Ένα ζήτημα «κοινωνιολογικής φαντασίας».
Αφού μελετήσετε την αντίστοιχη παράγραφο του 1ου κεφαλαίου, να απαντήσετε στα παρακάτω ερωτήματα σχετικά με το θέμα των κλοπών και ληστειών.
α) Πώς αξιολογεί συνήθως ο μέσος άνθρωπος το θέμα των κλοπών– ληστειών;
Ποια κριτική ασκεί γι’ αυ-τούς που προβαίνουν σε τέτοιες ενέργειες;
β) Πώς μπορεί να μας βοηθήσει η κοινωνιολογία να εξηγήσουμε το φαινόμενο; (συμβουλευτείτε και το 9ο Κεφάλαιο)
